Używamy Cookies w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników.
Dalesze korzystanie z tego serwisu oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Dowiedz się więcej o naszej polityce prywatności

x

23-25/10/2014

Maciej Grzybowski / fot. Maciej Zakrzewski
GaleriaMaciej Grzybowski / fot. Maciej Zakrzewski
  • Mansurian / Carter. Piano

    wykonanie: Maciej Grzybowski

    Tigran Mansurian –  Three Pieces for the Low Keys
    Elliott Carter – Night Fantasies
    Tigran Mansurian –  Three Pieces   

           (PRZERWA - 10 min.)    

    Elliott Carter – Tri-Tribute
    Elliott Carter – Sonata
    Tigran Mansurian – Nostalgia

     

    Drugi wieczór festiwalu poświęcony jest wyłącznie kompozycjom fortepianowym Elliotta Cartera i Tigrana Mansuriana. Sonata oraz Night fantasies to prawdziwe kamienie milowe w twórczości Cartera, a wykonujący je Maciej Grzybowski doda do nich trzy miniatury składające się na Tri-Tribute. Twórczość fortepianową Mansuriana reprezentować będą dwa cykle krótkich utworów, uzupełnionych o kompozycję zatytułowaną tak samo jak poznański festiwal.

    Ukończona w 1947 roku Sonata fortepianowa wyznacza wraz z dwa lata późniejszą Sonatą na wiolonczelę i fortepian nową drogę w twórczości Cartera. Charakteryzują ją odtąd dwa nowe aspekty: mobilność rytmiczna (uzyskana poprzez częste zmiany tempa, co z czasem doprowadzi do wypracowania koncepcji „modulacji metrycznej”) oraz melodyka wywiedziona z serii harmonicznych (w przypadku Sonaty uzyskanych podczas gry na fortepianie). Napisana w tym samym roku, w którym Milton Babbitt ostatecznie zwrócił się ku postwebernowskiemu serializmowi, Sonata Cartera jest przejawem indywidualnego stylu kompozytora: muzyki często nerwowej, dramatycznej i pełnej ekspresji. Sam autor mówi o swoim utworze, że bada on „zasoby brzmieniowe oraz rozmaite możliwości używania klawiszy i pedałów, a nawet możliwości harmoniczne współczesnego fortepianu [...]. Pragnę sprawić, żeby fortepian znalazł się w centrum dzieła, z którego zrodzi się muzyka”. Zaprezentowana tego wieczoru część druga Sonaty, Andante, odwołuje się do środków muzycznych znanych z muzyki dawnej (np. fuga), a jej charakter może chwilami przywodzić na myśl utwory Charlesa Ives’a czy Aarona Coplanda.

    Napisane trzydzieści pięć lat po Sonacie Night fantasies to kompozycja wymykająca się schematom formalnym zarówno sonaty, jak i suity, co zbliża ją do charakteru Kreisleriany Roberta Schumanna. Łamiąc i rwąc muzyczne frazy, Carter burzy hierarchię w utworze, przez co realizowany jest ideał równości w różnorodności. Jeżeli jakiś element jest powtarzany, to podlega on wcześniej znacznym modyfikacjom, przez co kompozycja utrzymuje swój kalejdoskopowy charakter, a jednocześnie realizowany jest postulat nieustannego rozwoju muzyki. Kompozytor mówi o Night fantasies, że jest to „utwór o stale zmieniającym się nastroju, sugerującym przepływ myśli i uczuć, jakiego można doświadczyć w nocy w stanie rozbudzenia”.

    Trzeci z zaprezentowanych utworów Cartera to Tri-Tribute. Składają się nań muzyczne miniatury z 2008 roku zadedykowane amerykańskiemu dyrygentowi Jamesowi Levine’owi i jego bliskim: matce (Matribute), bratu (Fratribute) oraz siostrze (Sistribute).

    Wszystkie utwory fortepianowe Tigrana Mansuriana, które usłyszymy tego wieczoru, zostały napisane w ciągu dziewięciu lat między 1971 a 1979 rokiem. Charakteryzuje je swego rodzaju asceza, wynikająca z połączenia awangardowych środków, odziedziczonych po Drugiej Szkole Wiedeńskiej (zwłaszcza Trzy utwory), z wyrazem typowym dla tradycyjnej muzyki ormiańskiej. Ten drugi element przejawia się w monodycznym traktowaniu instrumentu oraz w oszczędności w zakresie ornamentyki, jak w przypadku Nostalgii.

     

     

     
  • MACIEJ GRZYBOWSKI

    Maciej Grzybowski - czterokrotnie nominowany do nagrody Paszporty Polityki. Nagrał dwie płyty (Universal; EMI Classics) nominowane do nagrody Fryderyk. Jako solista występował na międzynarodowych festiwalach obok takich sław jak Martha Argerich, Paul Badura-Skoda, Grigorij Sokołow, Ivo Pogorelich, Piotr Anderszewski, Arditti Quartet czy London Sinfonietta. Koncertował m.in. w Niemczech, w Anglii, we Włoszech, w Austrii, na Łotwie, na Ukrainie. Wielokrotnie występował w Ameryce i w Kanadzie.